
Λένε πως την οικογένεια και τους συγγενείς δεν τους διαλέγουμε και αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια. Και το ξέρει πολύ καλά και η Γκρέις Μπέρναρντ, η ηρωίδα της Bella Mackie σε αυτό το ιδιαίτερο μυθιστόρημα, η οποία είναι αποφασισμένη να εφαρμόσει στην πράξη το Πώς να σκοτώσεις την οικογένειά σου.
Η Γκρέις μεγάλωσε με τη μητέρα της, Μαρί, σε συνθήκες ακραίας φτώχειας. Ο πατέρας της εξαφανίστηκε από τη ζωή τους προτού καν γεννηθεί. Και παρόλο που η μητέρα της κατέβαλλε κάθε δυνατή προσπάθεια για να καλύψει τις βιοποριστικές ανάγκες τους, τα χρήματα απλώς δεν ήταν ποτέ αρκετά. Ώσπου, μόλις στα δεκατρία της χρόνια, η Γκρέις μένει ορφανή. Ταυτόχρονα, όμως, μαθαίνει την αλήθεια για την καταγωγή της, για τον πατέρα της και το ποιος τελικά είναι.
Ο πατέρας της Γκρέις είναι εκατομμυριούχος και πρότυπο οικογενειάρχη. Κι αυτός ο άνθρωπος, που δεν διστάζει να σκορπίσει άπειρα λεφτά μέσα σε ένα βράδυ μόνο για να διασκεδάσει, αγνοούσε επί χρόνια τις εκκλήσεις της μητέρας της Γκρέις για βοήθεια ή για να γνωρίσει έστω την κόρη τους από κοντά. Τις άφησε εν γνώσει του να ζουν μέσα στην ανέχεια και δεν ενδιαφέρθηκε ποτέ γι’ αυτές, συνεχίζοντας να ζει ανέμελα, χωρίς ενοχές και τύψεις, ως ευτυχισμένος σύζυγος μιας άλλης γυναίκας και πατέρας μιας άλλης κόρης. Και αυτή η συνειδητοποίηση ξυπνάει τέτοια οργή στην Γκρέις, που θα την οδηγήσει σε έναν και μοναδικό σκοπό: να πάρει εκδίκηση.
Κι έτσι, βάζει σιγά-σιγά και μεθοδικά το σχέδιό της σε εφαρμογή. Θα ψάξει, θα ενημερωθεί για το υπόβαθρο, τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής της οικογένειας του πατέρα της: εκείνου, της συζύγου, της κόρης τους, των παππούδων της – όλων όσοι, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, συνέβαλαν στη δυστυχία της μητέρας της και της ίδιας. Θα μάθει ό,τι μπορεί για εκείνους, θα τους παρακολουθήσει, θα γίνει η σκιά τους. Θα προετοιμαστεί και την κατάλληλη στιγμή, θα τους σκοτώσει…
Αν μη τι άλλο, το βιβλίο αυτό από τον τίτλο και μόνο τραβάει την προσοχή. Και από την υπόθεσή του, φυσικά. Δεν μιλάμε για έναν… οδηγό φόνων συγγενών εδώ – οπότε αν τυχόν ελπίζετε σε κάτι τέτοιο, ατυχήσατε! Το βιβλίο αυτό έχει να κάνει με την προσωπική ιστορία εκδίκησης μιας οργισμένης γυναίκας, που επί χρόνια συσσώρευε και καταπίεζε την πίκρα και τον θυμό της για τις αδικίες που επεφύλασσε η ζωή σε εκείνη και το μοναδικό πρόσωπο που γνώρισε και αγάπησε ποτέ –τη μητέρα της– ενώ τα πράγματα θα μπορούσαν να είναι πολύ διαφορετικά αν ο απών πατέρας της αναλάμβανε τις ευθύνες του. Έχοντας περάσει μια πολύ δύσκολη παιδική ηλικία, η Γκρέις χάνει τη μητέρα-στήριγμά της μόλις στην αρχή της εφηβείας της, μια περίοδο ούτως ή άλλως δύσκολη για τον καθέναν, πόσω μάλλον σε αυτές τις συνθήκες. Πώς να μην επηρεαστεί, να μην πληγωθεί ο ψυχισμός της, να μη γεμίσει θυμό η ψυχή της, μαθαίνοντας μια τόσο επίπονη αλήθεια, που τόσο καλά έκρυβε η μητέρα της όσο ζούσε για να την προστατέψει; Πόσο τραυματικό είναι να διαβάζεις μια επιστολή με την οποία ο πατέρας σου πρακτικά σε αποκηρύσσει χωρίς πολλά-πολλά, δηλώνοντας ότι ποτέ δεν επιθυμούσε να γεννηθείς και πως οι πόρτες της καρδιάς και του σπιτιού του δεν θα ανοίξουν ποτέ για εσένα;
Το «αστείο» είναι πως η Γκρέις τελικά βρέθηκε στη φυλακή Λάιμχαουζ κατηγορούμενη για έναν φόνο που δεν έκανε, και όντας έγκλειστη εκεί αφηγείται την ιστορία της σε πρώτο πρόσωπο: το παρελθόν της, τα χρόνια από την παιδική ηλικία ως την ενήλικη ζωή της, το πώς κατέστρωσε το σχέδιο εκδίκησής της, τους φόνους που πράγματι έκανε… Μαύρο χιούμορ ή τραγική ειρωνεία η κατάληξη της ηρωίδας από την πλευρά της συγγραφέως; Αυτό μόνο η ίδια το ξέρει!
Η Γκρέις Μπέρναρντ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως αντι-ηρωίδα, μιας και σίγουρα δεν μπορεί να θεωρηθεί πρότυπο ανθρώπου και παράδειγμα προς μίμηση. Όπως και να ’χει, είναι μια δολοφόνος. Επίσης, τα βιώματά της, η ιδιοσυγκρασία της, οι επιλογές των άλλων για εκείνη και της ίδιας για τον εαυτό της μέσα στον χρόνο, όλα αυτά μαζί και καθένα μόνο του διαμόρφωσαν έναν χαρακτήρα κυνικό, δύσκολο, μισάνθρωπο, σνομπ, εκδικητικό και εγωκεντρικό. Η Γκρέις δεν ενδιαφέρεται ούτε νοιάζεται για κανέναν άλλον πέρα από τον εαυτό της – κι αυτό πολλές φορές την εξισώνει με όσους κατηγορεί ακριβώς για το ίδιο πράγμα. Σίγουρα δεν πρόκειται για μια ηρωίδα συμπαθητική, μιας και ακόμα και η αίσθηση του χιούμορ της είναι… κριντζ! Όμως ούτε ο δικός της σκοπός ούτε και της συγγραφέα είναι να κάνει τους αναγνώστες να τη συμπαθήσουν∙ στόχος είναι, εκτός από την αφήγηση της ιστορίας της, να στηλιτευθούν ορισμένα κακώς κείμενα της κοινωνίας –κακομαθημένοι πλούσιοι που ενδιαφέρονται μονάχα για την καλοπέρασή τους, αθώες γυναίκες που μπλέκουν μαζί τους και οδηγούνται στην καταστροφή, υποτίμηση της γυναίκας ως μέσο διασκέδασης και μόνο, δυσλειτουργικές οικογένειες με «λαμπερή», ευτυχισμένη βιτρίνα απλώς για τον κόσμο, κοινωνικές ανισότητες κτλ.– που αποτυπώνονται στο χαρτί μέσα από τις περιπέτειες της Γκρέις Μπέρναρντ.
Το Πώς να σκοτώσεις την οικογένειά σου χαρακτηρίζεται από μαύρο χιούμορ, ωμότητα κάποιες φορές, λεπτή ειρωνεία και σαρκασμό, εύκολη αφηγηματική ροή και χαρακτήρες που δεν δυσκολεύονται καθόλου να γίνουν αντιπαθείς. Είναι μια από εκείνες τις ιστορίες που δεν θα ήθελες ποτέ να ζήσεις, αλλά απολαμβάνεις πού και πού να διαβάζεις, ως μια διαφορετική λογοτεχνική πρόταση από τις συνηθισμένες.
Βρείτε το βιβλίο εδώ: https://www.dioptra.gr/vivlia/astinomika-vivlia/pos-na-skotwseis-tin-oikogeneia-sou